Gerard Dummer

Alles over Onderwijs en ICT.


Steve Lee schrijft in Coming of age over effectief e-learning door samenwerking. In zijn artikel gaat hij eerst in op het de ontwikkelingen op het gebied van sociaal constructivisme. Daarna geeft hij aan op welke mannier de ontwikkelingen binnen web 2.0 hierbij aan kunnen sluiten. Interessant vind ik de opsomming (van tools) en onderverdeling (in samenwerkingsvormen) die hij geeft over tools om online samen te werken:

Samenwerking: Een op een

  • e-mail en sms
  • msn
  • voip (voice over IP): bijvoorbeeld skype
  • games software (ik begrijp niet wat hij hiermee bedoelt)

Samenwerking: een naar veel

  • statische content websites
  • dynamische content websites (met databases)
  • RSSblogs
  • Podcast
  • Folksonomies (of social tagging)
  • e-portfolio

Samenwerking: van veel naar veel

  • Content Management Systemen
  • News servers
  • Forumdiscussies
  • Chat
  • Games
  • Wiki’s
  • Version Controlled systems

Deze laatste kende ik nog niet. Hij geeft hierbij de volgende uitleg:

“These keep track of all the changes to a set of files, allowing several authors to
work together on a project. Typically employed in open source software
development, but can also provide audit trials for document management
systems and wikis.”

De verschillende samenwerkingstools kunnen in een ELO (Virtual Learning Environment) samen kunnen komen. Hij noemt Moodle en ELGG hierbij als voorbeeld.

Creatief schrijven
In zijn artikel verwijst Steve Lee ook naar de lessen die Tim Ryland geeft en waarbij hij gebruik maakt van de game Myst om zijn schrijflessen te ondersteunen. Leerlingen gebruiken de game ter inspiratie om aan hun beschrijvingen te werken. Bekijk de video. Vooral jongens spreekt dit aan.


Van mijn collega Arno Coenders kreeg ik deze mooie link doorgestuurd Coming of age van Terry Freedman . In het boek dat hij heeft samengesteld gaat hij in op de ontwikkelingen van web 2.0: samenwerking, bloggen, foto’s delen, de blogosfeer, gebruik van blogs in het onderwijs, podcasts, videobloggen, wiki’s, social bookmarking en het gebruik van forum en instant messaging.

Het boek is gratis te downloaden. Wel met het verzoek het zoveel mogelijk te verspreiden en eens een kijkje te nemen op de verschillende websites en weblogs van de diverse auteurs:
Miles Berry http://elgg.net/mberry/weblog.
John Bidder. http://www.BoltonTLC.org.uk.
Mechelle de Craene http://elgg.net/mechelledc/weblog/
John Evans http://nlcommunities.com/communities/joevans.
Peter Ford http://www.fordlog.com.
Terry Freedman (Ed) http://www.ictineducation.org.
Josie Fraser http://fraser.typepad.com/about.html.
Steve Lee www.fullmeasure.co.uk.
Ewan McIntosh http://edu.blogs.com.
Alan November www.novemberlearning.com/blc.
Chris Smith http://www.shambles.net/.
Dai Thomas http://www.daithomas.org.uk.
David Warlick http://davidwarlick.com/2cents/.
Shawn Wheeler http://staffweb.peoriaud.k12.az.us/Shawn_Wheeler/podcast.

In een volgende blog, meer over de verschillende artikelen.


Op zijn weblog heeft Wilfred Rubens een mooie online presentatie gezet over e-learning (2.0). Hij heeft hierbij gebruik gemaakt van Wink. Een tool om screencasts te maken.

Welke weblogsoftware wordt door Universiteiten en Hogescholen gebruikt? Ik ben maar eens op internet aan het zoeken geslagen. Ik ben veel blogs tegengekomen maar kon geen echte lijn ontdekken in wat er allemaal wordt aangeschaft. Ik heb me in eerste instantie gericht op de universiteiten omdat ik van hogescholen bijna niets kon vinden. Wie me uit de droom kan helpen, graag.

In Groningen zorgt de Digitale Bibliotheekvoorzieningen ervoor dat er met weblogs begonnen kan worden. Zij maken gebruik van Drupal ().

Maar de Universiteitsbibliotheek maakt weer gebruik van Movable Type .

In Twente heb ik geen centrale dienst gevonden die zorgt voor weblogs. Je vindt er wel weblogs. Bijvoorbeeld deze http://kortefrans.student.utwente.nl/weblog/ waarbij gebruik wordt gemaakt van Serendipity .

En deze van een studentenvereniging (http://www.dimensie.utwente.nl/blog/) die gebruik maken van WordPress .

Op de universiteit van Amsterdam maakt het informatiseringcentrum gebruik van Blogger. Verder op de universiteit ben ik nog niets tegengekomen.

Op de Vrije Universiteit in Amsterdam zijn ze nog niet begonnen met bloggen. Wel hebben ze een mooie wiki opgezet om de mogelijkheden hierin in het onderwijs te onderzoeken.

Studenten bloggen (natuurlijk) wel. Maar deze zijn vooral gericht op persoonlijke verhalen en ervaringen zoals die van Noor Naaijkens, Alice, Joris en Viora Ik noem ze allemaal maar even omdat ik hier ook even de variëteit van weblogsoftware wil laten zien.

In Delft wordt de weblogs wel onder de naam .tudelft.nl aan de man gebracht. Maar een systeem is hier zeker niet in te ontdekken. De studenten kiezen hun eigen weblogsoftware uit. Zo maakt Annemarie gebruik van blogger, op Hendriks weblog wordt nanoblogger gebruikt en Igor Nicolic maakt gebruik van sphpblog.

In Leiden wordt gebruikt gemaakt van Movable Type. Deze kan worden aangevraagd: http://weblog.leidenuniv.nl/startpagina/ door zowel studenten als medewerkers. Complimenten aan Leiden dus, heel mooi geregeld. De video over het waarom van het gebruik van weblogs zal al wel bekend zijn maar vermeld ik hier toch nog maar eens: .

In Maastricht ben ik niets tegengekomen. In Wageningen heb ik twee weblogs ontdekt: precisielandbouw en landschapsarchitectuur waarbij gebruik wordt gemaakt dus van de dienst van web-log.nl die onlangs is overgegaan op Typepad.

In Nijmegen zijn ze nog niet aan het bloggen maar geven ze de medewerkers wel de mogelijkheid te publiceren op het web.

In Rotterdam aan de Erasmusuniversiteit heb ik één bloggeval kunnen ontdekken maar ik vind dat je dit niet echt een blog mag noemen aangezien de minimale functionaliteiten (reageren bijvoorbeeld) niet aanwezig zijn.

In Utrecht op de universiteit wordt er volop geblogd. Een mooi overzicht wordt door het Ublad gegeven. Uit dit overzicht blijkt goed dat er niet is gekozen voor één systeem maar dat iedereen met zijn eigen weblog aan de slag is gegaan. De letterenfaculteit probeert dit wel op te zetten . Hier wordt gebruikt gemaakt van b2evolution. Het voorbeeld van hoe het kan heeft jammergenoeg erg veel last van spam.

Tenslotte voor deze keer. De universiteiten doen mee aan de wedstrijd Academische jaarprijs. In het kader hiervan hebben alle universiteitenteams een weblog aangemaakt. Bijvoorbeeld die van http://www.academischejaarprijs.nl/wageningen/.


Binnenkort willen we als Centrum voor ICT-educatie van de Hogeschool Domstad een eigen weblog beginnen. Bedoeling van deze blog is om te schrijven over het gebruik van ICT in het onderwijs. Dit zal gericht zijn op ons eigen opleidingsonderwijs en op het basisonderwijs. Eigenlijk een voortzetting, uitbreiding van mijn eigen weblog zou je kunnen zeggen. Volgende week hebben we een studiedag waarin dit onderwerp op de agenda staat. We zullen het dan gaan hebben over concrete invulling en taakverdeling. Voor die tijd mag ik kijken hoe we het een en ander zullen realiseren. Ik ben daarom nu ook bezig met een klein onderzoekje.

Belangrijk is natuurlijk eerst vast te stellen wat we nu precies willen met de blog. Zoals aangegeven is het de bedoeling dat we gaan schrijven over het gebruik van ICT in het onderwijs. Als ik kijk naar het eigen opleidingsonderwijs zou dit bijvoorbeeld als volgt vorm kunnen krijgen. Volgend jaar gaan we starten met een ICT-lab. In dit lab gaan we kijken naar nieuwe toepassingsmogelijkheden van ICT binnen het (basis)onderwijs. Verslag hiervan doen we dan op de weblog. Met nieuwe toepassingsmogelijkheden bedoel ik bijvoorbeeld het gebruik van LEGO Mindstorms of toepassingen van de dansmat zoals die ook op het Vrieske Honk worden gebruikt.

Activiteiten die we dus binnen de Hogeschool Domstad zelf (met studenten) ondernemen komen er op te staan. Maar ook activiteiten die we samen met basisscholen opzetten/ uitvoeren. Vorig jaar hebben we een groot project Keiwijs afgesloten. Multimediale verslagen daarvan zijn ook interessant denk ik om er op te zetten. Dit kunnen activiteiten zijn waarbij studenten betrokken zijn (dus in het kader van hun studie) of in het kader van Post-HBO.

Zelf heb ik van congressen en studiereizen ook al verslag gedaan. Die zijn nu nog te vinden op: http://www.gerarddummer.nl/podcast/domstadcasts.htm. Ook dit soort berichten zal op de gezamenlijke weblog moeten komen te staan.

Welke mogelijkheden moet de weblog hebben? Een paar kan ik al op een rijtje zetten:

  • Multimediale mogelijkheden (tekst, geluid en video)
  • Meerdere auteurs werken aan één blog
  • Werken met verschillende categorieën
  • Zelf hosten van het pakket
  • Voldoende interactiemogelijkheden
  • Ruime mogelijkheden om templates te kunnen aanpassen.

Via de site van Frank Janssen die veel schrijft over dit onderwerp kom ik terecht op een aantal sites waarin verschillende weblogs met elkaar vergeleken worden. De eerste die ik tegenkom is http://www.ojr.org/ojr/images/blog_software_comparison.cfm. Een nog uitgebreidere vergelijking van weblogsoftware is te vinden op: http://www.asymptomatic.net/blogbreakdown.htm. De laatste behandelt alleen weblogsoftware die je op je eigen server kunt installeren. Een mooi overzicht van verschillende soorten blogsoftware wordt hier gegeven: weblogservice (zoals Blogger; mij welbekend), specifieke client-software (bijvoorbeeld Radio Userland, nog niet eerder van gehoord maar dat ligt zeker aan mijzelf) en server gebaseerde weblogsoftware (bijvoorbeeld pMachine waarover zo meer).

Luc van Brakel geeft hierbij aan:

“dat de eerste categorie interessant is voor wie goedkoop en eenvoudig wil starten, de tweede categorie vooral voordelen biedt op het vlak van gebruiksvriendelijkheid voor niet-techneuten, en de derde categorie het neusje van de zalm is voor wie het uitzicht en de structuur van zijn weblog volledig naar eigen inzichten wil kneden.”

Op http://www.asymptomatic.net/2004/05/28/568/blogware-choice licht Owen Winkler zijn uiteindelijke keus voor het weblogsysteem van WordPress toe: prettige interface, gratis en goede ondersteuning.

Zouden we dan ook voor WordPress moeten gaan? Ik denk het niet. Want verderop schrijft hij in een reactie:

“So, yeah, I’m pretty happy. WordPress has it’s place here on this site. I wouldn’t recommend it for a heavier community site with multiple contributors and different content areas. Expression Engine would probably be a good fit there. At the same time, we’re talking about levels of complexity – A fairly novice user can install and have a fully functioning WordPress in about 10 minutes. Expression Engine takes a little planning if you want to get it right on the first go, and it’s not going to be as simple as install->use, but that’s not what it’s for, either.”

ExpressionEngine dan maar? Ik heb ook gekeken naar de blogsoftware die andere hogescholen, universiteiten gebruiken. De weblog van de Fontys Hogeschool en de DU springen hier wat mij betreft wel uit. De weblog van de Fontys maakt deel uit van de MediatheekSite: http://www.fontysmediatheek.nl/weblog en wordt gebruikt om:

“Op de Weblog vind je dagelijks actuele informatie verzorgd door een team van domeindeskundige informatiespecialisten.”

Fontys maakt gebruik van de blogsoftware van ExpressionEngine. De DU is in zee gegaan met Nucleus: http://weblog.du.nl/reflectieblogs/:

“Publiceren op het web, ofwel ‘personal webpublishing’ is momenteel enorm populair. Met name het gebruik van weblogs om kennis en inzichten te delen en te reflecteren op eigen en andermans handelen groeit gestaag. Het project ‘Weblogs als reflectie-instrument’ gaat onderzoeken of de weblog een geschikt instrument is voor het (leren) reflecteren in een onderwijsleersituatie (in het bijzonder tijdens werkplekleren/stage). Op basis van pilotstudies bij een lerarenopleiding proberen we regels op te stellen voor het ontwerp en gebruik van ‘reflectieblogs’.

Deze ‘projectweblog’ is bedoeld om van gedachten te wisselen over gebruik van weblogs als instrument voor (zelf)reflectie in het onderwijs. Ook onderwerpen die hiermee verband houden, zoals (peer)feedback, (zelf)evaluatie en coaching komen aan bod. De weblog zal gedurende het project (initiatiefase -aanscherpen projectidee/projectdefinitie- en implementatiefase -ontwerp en implementatie-), maar ook daarna (institutionalisatiefase/nazorg) worden onderhouden.”

Ik ben er nog niet. Wordt vervolgd…


Gisteren was ik bij een interessante KennisKroeg georganiseerd door ICT op school. Daar kwam ik ook Elke tegen van de weblog Elke. Ze gaf aan dat mijn reactiefunctie nog niet helemaal werkte. Vandaag dus maar eens gekeken wat er aan de hand zou kunnen zijn. Wat blijkt? Het werkt gelukkig wel maar omdat de reacties via de optie Anoniem zijn geplaatst moet ik in de adminkant nog toestemming geven voor het plaatsen van de reacties. Voelde ik mijzelf even een newbie, zeg. Maar goed, mensen bedankt voor jullie reacties tot nu toe. Hopelijk volgen er velen in de toekomst.

ICT op school is druk bezig met het onderwerp klassenmanagement en ICT. Er is een podcast van gemaakt, je kunt een brochure downloaden, en op woensdag 24 mei wordt er een bijeenkomst over gehouden in Utrecht. Ik probeer daar bij te zijn.


Ben nu druk bezig met het maken van een webquest voor WikiKids. Deze webquest is bedoeld voor kinderen die opWikiKids de rol van factchecker op zich gaan nemen. Een factchecker is iemand die kijkt of alle feiten op WikiKids kloppen. Naast moderatoren die deze taak hebben, willen we kinderen hier ook voor inschakelen.
Een onderdeel van deze webquest wordt het onderdeel controleren van bronnen. Een mooie Engelstalige website die kinderen hierop voorbereid is: http://www.quick.org.uk/. De cursus is hier te vinden:http://www.quick.org.uk/menu.htm.
Een Nederlands voorbeeld is te vinden op: http://www.webdetective.nl/. De leukste tip die ik hier ben tegengekomen is het gebruik van de datumchecker. Typ:
javascript:alert (document.lastModified) in de adresbalk en in ziet precies wanneer de site voor het laatst is bijgewerkt.


In onze nieuwe curriculum besteden we in het eerste jaar aandacht aan de ontwikkelingen van kinderen. Het leek mij belangrijk ook te kijken hoe kinderen zich in een digitale wereld ontwikkelen. Om hiermee te beginnen wilde ik eens kijken hoe er tegen deze kinderen aan wordt gekeken. Hierbij komen termen langs als de “internetgeneraties”, de “digitale generatie”, de “google generatie”, “screenagers” en “digital natives”
Als jullie nog meer termen tegenkomen hoor ik het graag. In mijn zoektocht naar informatie ben ik ook verschillende interessante sites tegengekomen. Dit bericht bijvoorbeeld waarin jongeren wel wereldwijs zijn maar de directe omgeving helemaal uit het oog verliezen. Op http://taaldoos.blogspot.com/2006/05/internetgeneratie.html zie je hoe internet in het dagelijks leven is verweven op een grappige manier.
Verder kom ik ook veel verwijzingen tegen over de digitale generatie waarin ik al hier over schreef.
Een uitzending van Netwerk over de digitale is hier te vinden.

Tenslotte de site van de HvA community onderwijsontwikkeling. Deze pagina vind ik om een paar redenen geweldig. De eerste reden is dat ik dit een prachtige vorm vind om een onderwijseenheid op HBO-niveau af te sluiten. Mijn complimenten aan de HvA.
De tweede reden is de uitgebreide uitzending over de internetgeneratie en alle interessante sprekers (studenten, Tweede Kamerleden, hackers, etc) aan het woord komen.


Het gebruik van weblogs begint op onze opleiding steeds meer in te raken. Ook voor de studie gebruiken studenten weblogs. Een paar voorbeelden op een rijtje:
http://k2meesterstuk.blogspot.com/ Een procesweblog over het schrijven van een meesterstuk. Voor de studenten en mezelf een proces. Want hoe reageer ik nu via een weblog op aangeleverd werk?
http://reisnaarrome.blogspot.com/: een PR-weblog voor de Romereis die elk jaar wordt gehouden in het kader van Kunst en Cultuur.
http://domstadgoesperu.blogspot.com/: een verslag over de belevenissen van studenten in het verre Peru. Leuk in dit verband is ook misschien dat deze studenten ook gaan samenwerken met leerlingen in Nederland via Kidstoday: http://www.kidstoday.nl/nlperu/default.aspx. Als het goed is zullen de studenten ook video’s uploaden via de videoportal van Kennisnet (videoportal). De video’s kunnen weer bekeken worden in de Kidstodaykrant.
http://ditisgroep7.web-log.nl/: een weblog in het kader van een project waarin kinderen verslag doen van de verschillende activiteiten. Video’s van dit project (over de reis om de wereld in 80 dagen) zijn hier te vinden: http://ditisgroep7.blogspot.com/.

Daarnaast merk ik dat studenten zelf steeds meer weblogs bijhouden. Die zal ik hier niet allemaal noemen.