Gerard Dummer

De eerstejaars studenten van de Pabo in Amersfoort krijgen dit kwartaal aanbod over hoe ze ICT in de les kunnen inzetten. We focussen daarbij op de inzet van ICT in de instructiefase en de verwerkingsfase.

We hebben hiervoor vijf bijeenkomsten ingepland staan. Daarvan is het startcollege geweest en nu één les. In deze blogpost ga ik op de twee bijeenkomsten in. Meeste aandacht gaat uit naar bijeenkomst 1: Taal en ICT.

Startbijeenkomst
De startbijeenkomst is verzorgd door mijn collega Don Zuiderman. In het startcollege is uitgelegd wat de grote lijn is van het komende thema. Een paar belangrijke punten wil ik hier uitlichten.

Mentimeter
Om studenten te activeren heeft Don het programma Mentimeter ingezet. Daarmee vroeg hij studenten de mening te geven over ICT in het onderwijs.

Kennisclips
Om tijd effectief te benutten met vaardigheden in de lessen heeft Don kennisclips gemaakt. In de presentatie zie je de links naar de clips.

Leskompas
Als gastspreker hadden we voor de eerstejaars Arjen van der Lely uitgenodigd om een en ander te komen vertellen over Leskompas. Studenten hebben gedurende de vier jaar van hun opleiding gratis toegang tot deze omgeving voor hun groep.

Startcollege ict from Gerard Dummer

Bijeenkomst 1

In bijeenkomst 1 hebben de studenten kennis gemaakt met de mogelijkheden van ICT en Taal. Omdat we maar 1 uur hebben hebben we natuurlijk lang niet alle mogelijkheden kunnen bespreken. In elke les is het doel van ons om studenten ideeën te geven over hoe ze ICT in de instructie kunnen inzetten en hoe ze ICT tijdens de verwerkingsfase in kunnen zetten.

Belangrijke ontwerpvoorwaarde voor ons in de les was dat we studenten vanuit een authentieke opdracht iets wilden laten ontwerpen. Ingegeven door het model van Tondeur et al (2012) (zie ook de post) wilden we dat studenten leren hoe ze ICT kunnen integreren door zelf lessen te ontwerpen waarin ICT wordt gebruikt.

Die ontwerpvoorwaarde zorgde ervoor dat we goed na moesten denken over de manier waarop we studenten in deze korte tijd een zinvolle opdracht zouden kunnen laten maken. Studenten hebben namelijk nog weinig kennis van het geven van een effectieve instructie, de fasen van het stelproces en wat hierbij komt kijken. In de casusbeschrijving hebben we daarom stap voor stap instructies gegeven.

Introductieopdracht_Digibord by

Naast de introductie/ instructieopdracht wilden we studenten ook laten zien hoe ze ICT zouden kunnen inzetten in de verwerkingsfase. We wilden hen laten kennis maken met tools die interessant zijn en hen tegelijkertijd vanuit stellen een zinvolle opdracht meegeven. We hebben er voor gekozen om studenten feedback te geven op werk van leerlingen. Hiervoor hebben we WikiKids gebruikt en Google Drive. Artikelen op WikiKids met het sjabloon Verbeteren hebben we aan de studenten gegeven met de opdracht om die van feedback te voorzien. Aan het eind van de les hebben we besproken wat voor type feedback ze leerlingen hebben gegeven. Studenten moesten nadenken wat ze nu belangrijk vonden om feedback op te geven en hoe ze dat zouden verwoorden.

Verwerkingsopdracht 1 Wikikids_web by

Datzelfde hebben we ook gedaan met Google Drive. Hierbij hebben we artikelen van WikiKids gehaald en bewerkt klaargezet om te worden voorzien van feedback.

Verwerkingsopdracht 2 Google Drive by

De bijeenkomst zijn we trouwens begonnen met een korte terugblik op de startbijeenkomst. Hiervoor hadden we gebruikt gemaakt van Proconnect van Prowise. Het was de eerste keer dat ik het gebruikte en was voor mij dus nog een beetje onwennig. Opzetten is echter erg makkelijk.

Omdat ik het belangrijk vind dat kinderen inzicht hebben in de digitale wereld ben ik bezig met het maken van rekenopdrachten die hen aan het werk zetten met aspecten van die digitale wereld. In verschillende posts ben ik hier al mee bezig geweest (zie onder andere de opdrachten rekenen met hele grote computers). In deze post rekenopdrachten rondom het downloaden van informatie van het internet. Hoe meet je dit downloadsnelheid? Hoe snel was het downloaden met een modem? Hoe snel is het mobiele internet van nu? En hoe snel gaat het nog worden? In 16 kleine opdrachtjes wordt dit verkend. De opdracht is van deze plek te downloaden.
De opdracht maakt gebruik van een artikel dat ik heb geschreven over WikiKids over downloaden.
Zoals altijd sta ik natuurlijk open voor feedback. Heb je op- of aanmerkingen? Dan hoor ik het graag.

Vrijdag 10 november heb ik samen met Erik Bolhuis workshops verzorgd op de studiedag van de VELON. Ik heb de workshop gehouden over wiki’s in het onderwijs. Hieronder zie je de presentatie die ik heb gebruikt.

Naast de presentatie had ik drie opdrachten klaar staan om wikikids, wikipedia en wikispaces te verkennen. We zijn er niet meer aan toegekomen.

Opdracht WikiKids

Opdracht Wikipedia

Opdracht WikiSpaces

Via de mail kreeg ik de vraag of ik antwoord wilde geven op vragen die Willy de Meij had opgesteld in het kader van haar opleiding tot mediacoach. De vragen hebben betrekking op WikiKids, de internetencyclopedie voor en door kinderen. Omdat ik denk dat het voor mensen interessant is om de antwoorden op de vragen te lezen, publiceer ik de antwoorden hier op mijn weblog

Waarom heeft u dit gemaakt?
WikiKids is ontstaan in 2006. Ik was toen bezig met het maken van internetopdrachten voor leerlingen van het basisonderwijs. Onder andere opdrachten met het programma Google Earth. Ik gebruikte hiervoor onder andere de vorm van webquests voor. Daarvoor wilde ik kunnen verwijzen naar informatie op internet die kinderen zouden kunnen gebruiken. Ik vond het lastig om goede informatie te vinden. Informatie die betrouwbaar was, informatie die ook duurzaam op een plek zou blijven staan en informatie die begrijpelijk was. Verschillende keren kwam ik op Wikipedia uit als ik zocht op een onderwerp op internet. Maar lang niet altijd vond ik Wikipedia begrijpelijk voor kinderen. Vaak te lange, ingewikkelde zinnen en te veel detailinformatie. Ik kwam zo op het idee om een wikipedia voor kinderen te starten. Ik postte dit bericht op de Scholenlijst en zo is het balletje gaan rollen.

Was daar vraag naar of was het een spontaan initiatief?
Het was een spontaan initiatief. Niet alleen van mij maar direct van een flinke groep vrijwilligers die zich flink hebben ingespannen om het initiatief van de grond te krijgen.
Dat er behoefte aan was, werd me echter wel duidelijk gezien het feit dat er zo veel reacties op kwamen in zo’n korte tijd. Dus je zou kunnen zeggen dat het waarschijnlijk een latente vraag was die leefde.
Sinds april hebben we ook Google Analytics op de site lopen. Die laat zien dat we vanaf april zo’n 160.000 unieke bezoekers al hebben gehad. Op moment van schrijven zie ik dat er ruim 60 mensen nu actief zijn op WikiKids.

Wat zijn volgens u de mooiste aspecten van het initiatief?
De mooiste aspecten van het initiatief vind ik de samenwerking tussen de verschillende mensen die WikiKids hebben gemaakt tot wat het nu is. In het begin de samenwerking op de Scholenlijst. Alle ideeën die daar opborrelden. Later de samenwerking in de Stichting die we hebben opgericht rondom WikiKids. En nu de samenwerking online met de moderatoren die de kwaliteit van WikiKids bewaken. Iedereen heeft hetzelfde doel: Van WikiKids een mooie internetencyclopedie maken
Andere mooie aspecten zijn: de samenwerking met Kennisnet, de IPON-award die we hebben gewonnen, een subsidie voor ons open source project en de wedstrijden die we hebben georganiseerd (en de inzendingen daarop).

Het is gestart door vrijwilligers, is dit nog steeds zo?
Dat is nog steeds zo. Stichting WikiKids is een Stichting zonder winstoogmerk. Schrijvers en moderatoren doen dat vrijwillig.

Ik zag dat er al heel veel items zijn gemaakt, hoe wordt er bekendheid aan het bestaan van wikikids gegeven?
We proberen op verschillende manieren bekendheid te geven aan WikiKids. We hebben bijvoorbeeld verschillende keren op de NOT gestaan op de stand van Kennisnet, we hebben presentaties gegeven op andere beurzen zoals de IPON. Er zijn artikelen verschenen in bladen zoals Vives en Cos. We hebben worskshops op scholen gegeven. We praten er over met iedereen die we tegen komen. En we maken gebruik van ons netwerk om het te verspreiden. In het begin was dat bijvoorbeeld via de Scholenlijst. Nu hebben we ook een account op Twitter. We zijn daar echter nog niet zo heel actief.

Bestaan er soortgelijke initiatieven?
Ja, er bestaan soortgelijke initiatieven in Duitsland, Frankrijk en Spanje. In het artikel over WikiKids op WikiKids vind je de linken naar deze andere wiki’s. We hebben weinig tot geen contacten echter met de andere wiki’s. Daarvoor ontbtreekt het ons jammer genoeg aan de tijd.

WikiKids en de mediawijsheidcompetenties
Welke competenties van toepassing zijn op Wikikids en op welk niveau? Ik had het overzicht nog niet gezien. Op mediawijzer.net kon ik het ook niet zo snel vinden. Vandaar dat ik het hieronder ook nog een keer opneem. Welke mediawijsheidcompetenties zijn op WikiKids van toepassing? Bij alle competenties zou je wel iets met WikiKids kunnen doen. In ieder geval kun je bij WikiKids uit de voeten met C1 (Informatie vinden en verwerken en C2 (Content creëren). Als je actief aan WikiKids bijdraagt functioneer je minimaal op niveau 3.

Competentieniveaus mediawijsheid

WikiKids is multimedialer dan ooit. Naast foto’s en teksten kun je nu onder meer ook embedded video’s (van SchoolTV en YouTube), StreetView beelden, JigSawPlanet puzzels en presentaties van Slideshare opnemen. Deze uitbreidingen zijn mogelijk door de zogenaamde “widget”. Op WikiKids is de opties widget geïnstalleerd en die maakt het mogelijk dat we binnen de WikiKidsomgeving allerlei multimedia kunnen afspelen.
Op de website MediaWiki Widget kun je een overzicht vinden van beschikbare Widgets. Voor YouTube en Google StreetView hebben we daar de widgets vandaan. Voor SchoolTV en JigSawPlanet heb ik zelf de widgets gemaakt. Dat ging gemakkelijk met de bestaande voorbeelden. Elke week maak ik met JigSawPlanet een nieuwe puzzel voor op WikiKids. Elke twee weken verschijnt er een video van SchoolTV op WikiKids.

Screenshot van JigSawPlanetPuzzel

Screenshot van SchoolTV Beeldbank

JigSawPlanetWidget

De kern van de JigSawPlanetWidget ziet er als volgt uit:

De widget maakt gebruikt van een iframe waarin een specifieke website als bron is opgenomen. Verder vind je er informatie over de breedte en hoogte van het iframe.

SchoolTVWidget

De kern van de SchoolTV-widget is als volgt opgebouwd:

Ook hier maak je gebruik van een specifiek ingevuld iframe en informatie over breedte en hoogte.

Ik ben zeker geen expert op het gebied van widgets. Ik heb handig gebruik kunnen maken van bestaande widgets. Iemand die naar mijn idee wel een expert is, is Sergey Chernyshev die verschillende ontwerpen op zijn naam heeft staan.

WikiKids heeft afgelopen jaar meegedaan aan de Zomerschool Utrecht. De Zomerschool Utrecht is een project in het kader van de Brede School Academie (BSA) van de wijk Overvecht in Utrecht (zie ook dit filmpje). De BSA zorgt voor onderwijstijdverlenging. Dit is een verlenging van de effectieve leertijd, waarin de extra tijd wordt benut voor het actief tegengaan van onderpresteren bij leerlingen, in het bijzonder achterstandsleerlingen. Zomerschool Utrecht schrijft dat

“Op de Brede School Academie wordt het idee van onderwijstijdverlenging ingezet op een bijzondere doelgroep. De extra begeleiding is niet gericht op uitvallers, maar op de groep beloftevolle, talentrijke achterstandsleerlingen.”

Sardes heeft een curriculum opgezet waarin extra aandacht wordt besteed aan woordenschat, begrijpend lezen en kennis van de wereld. Begrijpend lezen is een belangrijke voorspeller voor schoolsucces. Juist op dat onderdeel valt deze groep kinderen uit.

Over Zomerschool Utrecht:

Ook de zomerschool is, strikt genomen, een voorbeeld van onderwijstijdverlenging. Het ministerie van OC & W overweegt op dit ogenblik een regeling zomerscholen in Nederland. Met de introductie van de Zomerschool Utrecht nemen de makers van de Brede School Academie een voorschot op die regeling. Maar dan wel onder hun voorwaarden. Met een programma gericht op onderwijs en niet op vrijetijdsbesteding. Bedoeld voor talentvolle kinderen. Door de zomerschool te koppelen aan de Brede School Academie wordt een keuze gemaakt voor een structureel en samenhangend aanbod, en niet voor het incident.

Het programma van de kinderen zien je in onderstaand schema

Het is een geïntegreerd programma waarin Sardes, UCK en WikiKids in samenwerken. Op WikiKids hebben we een speciaal portaal ingericht.

In dit portaal zijn de onderdelen terug te vinden die van belang zijn. Leerlingen hebben geschreven aan het artikel Robot. Ze hebben gedebatteerd over stellingen. En ze hebben een essay geschreven. Alle leerlingen die hebben meegedaan staan op een pagina. Samen met de edits die ze hebben uitgevoerd.

Op de website van Sardes kun je de filmpjes bekijken die de kinderen deze zomervakantie hebben gemaakt. Sardes heeft ook een publicatie gemaakt over de zomerschool onder de naam Tijd voor Talent. De publicatie is samengesteld door Kees Broekhof, Hans Cohen de Lara en Susan de Swart.

In de publicatie komen de uitgangspunten en opzet van de BSA en de Zomerschool aan bod. Een mooie publicatie waarin de samenhang van het programma goed uit de verf komt.
Ik ben blij dat we als WikiKids een steentje hebben kunnen bijdragen aan de Zomerschool. Ben benieuwd hoe dat volgend jaar gaat. We staan in ieder geval weer open voor samenwerking.

Gisteren was het dan zo ver: slechts vier maanden nadat het idee voor BoekTweePuntNul was gelanceerd werd het boek gepresenteerd. BoekTweePuntNul is een prachtig voorbeeld van crowdsourcing en ik ben blij dat ik hier aan heb meegedaan.
Voor iedereen die nog niet op de hoogte is van dit project: BoekTweePuntNul is een idee van Louis Hilgers en Tessa van Zadelhoff om web 2.0 tools op een toegankelijke manier te beschrijven. Via Twitter vroegen ze of anderen hier aan mee wilden doen. Binnen korte tijd hadden ze maar liefst 125 auteurs verzameld.
Het enthousiasme rondom dit project deed mee denken aan het oprichten van WikiKids, alweer zo’n 5 jaar geleden. Destijds ontstond via de Scholenlijst ook zo’n buzz.
Tools en onderwerpen zijn anders maar het enthousiasme is hetzelfde. Het is wel bijzonder om dat enthousiasme zo te zien ontstaan. Als ik kijk naar deze twee onderwerpen zie ik verschillende overeenkomsten. Belangrijkste volgens mij is bij beide het gevoel hebben te kunnen bijdragen aan een mooi project. Een andere overeenkomst is dat iedereen wordt aangesproken op zijn expertise en ervaring. Bij WikiKids uitte zich dat in het feit dat er al snel een eerste wikiomgeving werd klaargezet en dat de eerste indelingen van de encyclopedie tot stand kwamen. Bij BoekTweePuntNul zag je dit doordat iedereen zich een onderwerp toe-eigende waar ze zich senang bij voelden (alhoewel sommigen heel graag nog wel een ander onderwerp hadden uitgewerkt).
Verschillen zijn er ook. Belangrijkste is dat BoekTweePuntNul een project is met een zeer duidelijke deadline en dat WikiKids een doorlopend project is. Ander verschil is de sturing binnen het project. Louis en Tessa hebben het op een professionele manier aangestuurd en iedereen op zijn professionaliteit aangesproken (zorgen dat deadlines werden gehaald). Bij WikiKids proberen we een educatief toegankelijke omgeving te creëren waarin we het gebruikers zo gemakkelijk mogelijk maken om bij te dragen. Van deadlines kan echter geen sprake zijn.

BoekTweePuntNul gaat verder. Ze stellen een co-creatieproject in. Een mooi initiatief. Alvast twee ideeën hiervoor:

• samenstellen van een ideeënboek voor toepassingen van ICT in het onderwijs. Ideeën zijn geordend naar bouw (groep 1 tot en met en naar ontwikkelings- en vakgebied (van Nederlands tot Wereldoriëntatie). Dit kan gebaseerd zijn op de activity types zoals Judy Harris die gebruikt als invulling van het TPACK-model van Mishra en Koehler.
• zorgen voor dekking van de kerndoelen in WikiKids. Kunnen we voor het basisonderwijs zorgen dat alle onderwerpen die genoemd zijn in de leerlijnen en kerndoelen terug te vinden zijn in Wikikids? Leerlingen hebben dan altijd en overal toegang tot begrijpelijke informatie die voor hen van belang is.

WikiKids heeft sinds deze week een pagina waarop het privacybeleid staat uitgewerkt. Deze is opgesteld door een jurist van Kennisnet. De tekst is geschreven in kindvriendelijke taal. Een samenvatting van deze tekst geef ik hieronder weer:

Samengevat komen de privacyregels van Wikikids neer op het volgende: Wikikids handelt conform de WBP, de persoonsgegevens zijn beveiligd. De gebruikers geven door het vrijwillig invoeren van persoonsgegevens toestemming aan Wikikids tot het verwerken van hun persoonsgegevens. Wikikids verwerkt alleen persoonsgegevens die noodzakelijk zijn voor: authenticatie- en autorisatie systemen en gepersonaliseerde toegang tot de diensten van Wikikids; Identificatie van de gebruiker en het vaststellen van de daarmee gepaard gaande gebruiksrechten; Het tot stand brengen van verbindingen tussen afzenders en geadresseerden; Het verzenden van elektronische boodschappen; Het onderhoud en beheer van het netwerk en/of diensten van Wikikids; Interne controle en beveiliging; Onderzoek en statistiek ten behoeve van het gebruik van het netwerk en/of diensten van Wikikids, hierbij worden alleen statistische geanonimiseerde gegevens over het bezoek van website gebruikt. Wikikids verstrekt de persoonsgegevens niet – zonder toestemming van de gebruiker of zijn/haar wettelijk vertegenwoordiger – aan derden, tenzij Wikikids daar wettelijk toe verplicht is. De gebruikers kunnen op verzoek inzage krijgen in de geregistreerde persoonsgegevens. Wikikids maakt gebruikt van cookies, deze cookies worden niet gebruikt voor analysedoeleinden. Wikikids maakt ook gebruikt van CheckUser, deze functionaliteit is beperkt tot de moderators die lid zijn van de stichting Wikikids. Ook worden er hierbij geen persoonsgegevens gebruikt.

Vanaf vandaag staat het nieuwe Onderwijsportaal van WikiKids online. Net zoals de nieuwe hoofdpagina en het Kidsportaal is deze ook nog inzichtelijker van opzet. Op het portaal staan vier overzichtelijke blokken: Welkom op het onderwijsportaal, Achtergrondinformatie voor de leraar, Aan de slag en Lessen.

We zijn benieuwd wat jullie er van vinden!

Sinds een week heeft WikiKids nu ook de mogelijkheid om teksten te laten voorlezen met BrowseAloud. We zijn erg blij met deze mogelijkheid waarmee de teksten nog toegankelijker worden voor het basisonderwijs. BrowseAloud zelf schrijft over zijn product:

BrowseAloud is bedoeld om de algehele toegankelijkheid van online informatie en lesmateriaal op uw website of ELO (Elektronische Leer Omgeving) te verbeteren. Handig voor leerlingen of ouders met leesproblemen of een taalachterstand. Vele organisaties waaronder scholen bieden BrowseAloud inmiddels aan op totaal meer dan 500 nationale en duizenden internationale websites. Een prachtige dienstverlening voor de talloze mensen die moeite hebben met lezen. Naar schatting maken in Nederland al zo’n ruim 50.000 websitebezoekers gebruik van BrowseAloud en wekelijks komen daar 200 à 300 gebruikers bij.

Speciale dank gaat in deze actie uit naar Margreet van den Berg die ons in contact heeft gebracht met BrowseAloud.